ΝΟΥΣ ΥΓΙΗΣ ... ΣΕ ΣΩΜΑ ΟΜΩΣ ΑΓΥΜΝΑΣΤΟ!

Ανάμεσα στα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη τα σημερινά Ελληνόπουλα αποτελούν τους μαθητές – είλωτες, αφού έρχονται πρώτα στο διάβασμα με περίπου 45 ώρες μελέτη την εβδομάδα, σχεδόν τις μισές από αυτές των Ευρωπαίων! Έρχονται όμως τελευταία στη δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου και στις ευκαιρίες που τους παρέχονται για άθληση, άρα και για την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους. Σύμφωνα με στατιστικές μελέτες οι ώρες της άθλησης μεταξύ του 1998 και του 2005 καταλάμβαναν σχεδόν το 3,5% του διδακτικού χρόνου στα σχολεία. Ποσοστό εξωφρενικά χαμηλό, αν λάβουμε υπόψη πως οι συνομήλικοι Ευρωπαίοι μαθητές αφιερώνουν δύο περίπου ώρες την ημέρα σε αθλητικές δραστηριότητες.

Οι απαιτήσεις της κοινωνίας είναι πολυάριθμες, όπως και ”τα βάρη“ του σημερινού μαθητή, που διδάσκεται πέντε περίπου ώρες μαθηματικά την εβδομάδα και μία μόλις ώρα Φυσική Αγωγή. Αναμφίβολα τα Μαθηματικά, η Φυσική, τα Αρχαία είναι αναγκαία και απαραίτητα για την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου, μπορεί όμως κάποιος να ισχυριστεί πως η άθληση δεν είναι απαραίτητο στοιχείο της ζωής; Αν οι νέοι δε μάθουν να αθλούνται, τότε πώς περιμένουμε να έχουν υγιή νου, πώς περιμένουμε να ξεφύγουν από τη μάστιγα των ναρκωτικών και των άλλων σημερινών προβλημάτων; Για το λόγο αυτό, το σχολείο, ως χώρος πολιτισμού και διαμόρφωσης συνειδήσεων, καθίσταται υπεύθυνο για την επίτευξη τόσο της γνωστικής πληρότητας των μαθητών του, όσο και της ψυχοσωματικής τους ισορροπίας.
Τα οφέλη του αθλητισμού είναι αδιαμφισβήτητα: εξασφαλίζει πρώτα και κύρια την ισορροπία και την υγεία του σώματος, τη βελτίωση των ζωτικών λειτουργιών του και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς του. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συμβολή των ομαδικών αθλημάτων σε αυτό, αφού ο νέος εντάσσεται σε μια ομάδα, συντονίζεται, συνεργάζεται, αλλά και ψυχαγωγείται.
Το βασικό είναι να γίνει κατανοητό ότι ο αθλητισμός έχει ως κύριο σκοπό τη βελτίωση της υγείας και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου του ανθρώπου. Μέσω της φυσικής αγωγής στα σχολεία οι μαθητές θα διδαχθούν ολοκληρωμένα όλα τα αθλήματα, με την καλύτερη δυνατή τεχνική και ασφάλεια, ενώ θα έχουν επαρκή γνώση για την ευεργετική επίδραση της άσκησης, υιοθετώντας έτσι έναν μη καθιστικό τρόπο ζωής. Το μάθημα της Φυσικής Αγωγής οφείλει δηλαδή να αναβαθμιστεί και να συμβαδίσει με τις άλλες χώρες, αφού ο ρόλος του είναι άκρως σημαντικός: η σωστή διαπαιδαγώγηση των νέων στην υιοθέτηση υγιεινού προτύπου διαβίωσης.
Ο αθλητισμός είναι λοιπόν ζήτημα παιδείας και πλατιά αναγκαιότητα. Βασική οπότε υποχρέωση του κράτους είναι η προώθησή του, κυρίως μέσω της εκπαίδευσης. Έτσι θα διασφαλιστεί ο πρωταρχικός της ρόλος, η βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Συνεχίζεται...!

Η παιδεία σε αναβρασμό

Παρακολουθώντας με αγωνία τις τελευταίες εξελίξεις στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα θέλαμε να ξεκινήσει ένας διάλογος για τα φλέγοντα αυτά θέματα και να δώσουμε βήμα λόγου στους συμμαθητές μας να εκφράσουν τις απόψεις τους. Η συζήτηση μπορεί να ξεκινήσει με άξονες κυρίως τα παρακάτω ερωτήματα:

1. Ποια είναι η γνώμη σας για το πανεπιστημιακό άσυλο; Πρέπει να γίνονται παρεμβάσεις από τις Αρχές στο χώρο του Πανεπιστημίου και σε ποιες περιπτώσεις;
2. Είστε σύμφωνοι με την αναθεώρηση του Συντάγματος και συγκεκριμένα με το άρθρο 16;
3. Θεωρείτε σωστό μέσο αντίδρασης τις καταλήψεις από μαθητές και φοιτητές και τις απεργίες από τους καθηγητές;
4. Πώς θα πρέπει να αντιμετωπίζονται οι οικονομικές ατασθαλίες (π.χ κατάχρηση χρημάτων);
5. Θεωρείτε σωστή την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης; Τι αντίκτυπο πιστεύετε ότι θα’ χει αυτό στα οικονομικά της ελληνικής οικογένειας;

Φυσικά, οποιοσδήποτε άλλος προβληματισμός πέρα από τα ερωτήματα αυτά για τα θέματα της Ανώτατης Εκπαίδευσης είναι ευπρόσδεκτος.

Ειρήνη Κυριαζή

Γιώργος Καραγκιουλμέζης

Συνεχίζεται...!

Δώστε τον λόγο και τον αντίλογο και στην «άλλη Ελλάδα

Υπάρχει ένα ρητό που αναφέρει «ο νους είναι ταχύς, γιατί πάντα τρέχει». Αυτό μπορούμε να πούμε ότι αντιπροσωπεύει τους Μαθητικούς Αγώνες Επιχειρηματολογίας (Αντιλογίας). Οι αγώνες αυτοί ή ο Λόγος – Αντίλογος, όπως είναι συνηθέστερο να αποκαλούνται, είναι η ανάπτυξη ενός θέματος βάσει επιχειρημάτων με αντίπαλες δύο πενταμελείς ομάδες. Έπειτα από κλήρωση κάθε ομάδα πρέπει να υποστηρίξει την προτεινόμενη θέση, ενώ ταυτόχρονα να ανασκευάζει και στα επιχειρήματα της αντίπαλης ομάδας. Η συμμετοχή σ’ αυτούς τους αγώνες εξασφαλίζει στους μαθητές τη δυνατότητα να ασκούνται στην εύρεση ορθολογικών επιχειρημάτων, τη βελτίωση της έκφρασής τους, με αποτέλεσμα την ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους.

Αρωγός σε όλο αυτό το εγχείρημα είναι το ΥΠΕΠΘ και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. Οι ομάδες αναμετρώνται πρώτα σε περιφερειακό επίπεδο και στη συνέχεια σε πανελλήνιο. Ο τελικός διεξάγεται στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής στην Αθήνα, παρουσία της προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου και πρύτανη στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης κ. Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ. Φέτος το θέμα που δόθηκε ήταν το εξής: «Πρέπει να επιδιώκεται η οικονομική ανάπτυξη των χωρών, όταν αυτή επιβαρύνει το φυσικό περιβάλλον;». Νικήτρια ομάδα αναδείχτηκε το 3ο Λύκειο του Αιγάλεω.
Στους φετινούς αγώνες δεν έλαβε μέρος το σχολείο μας, ενώ είχε λάβει σε όλους τους προηγούμενους και με τη συμβολή των δύο αρμόδιων φιλόλόγων (της κ. Κουτσογιάννη και του κ. Χαραλαμπίδη) είχε σημαντικότατες διακρίσεις όχι μόνο σε περιφερειακό αλλά και σε πανελλήνιο επίπεδο. Ο λόγος είναι ότι το Υπουργείο αποφάσισε να κάνει περικοπές στα έξοδα του προγράμματος αυτού και απέκλεισε την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, την Ήπειρο, τη Δυτική Μακεδονία και όλα τα νησιά. Έτσι λοιπόν επιβεβαίωσε το γνωστό σε όλους ότι «Ελλάδα είναι μόνο η Αθήνα» (άντε και η Θεσσαλονίκη) και άφησε σχολεία από ήδη φτωχές και μειονεκτούσες περιοχές της χώρας μας με μια μορφωτική ευκαιρία λιγότερο.
Ελλείψει, λοιπόν, του διαγωνισμού αυτού το σχολείο μας συμμετέχει σ’ έναν άλλο διαγωνισμό σε επίπεδο νομαρχίας, ο οποίος βασίζεται στον ρητορικό διάλογο και τελείται υπό την επίβλεψη της Φιλοεκπαιδευτικής Εταιρείας.
Με την ελπίδα να ξαναέλθουν οι Αγώνες αυτοί στη Θράκη και σ’ όλη την Ελλάδα, θα παρακολουθούμε το θέμα και θα σας ενημερώνουμε.

Ειρήνη Ασίκη

Συνεχίζεται...!

Ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης στο σχολείο μας

Στις 22 Ιανουαρίου, ημέρα Δευτέρα, είχαμε την τιμή να φιλοξενούμε στο σχολείο μας τον ποιητή Αντώνη Φωστιέρη και να συμμετάσχουμε μαζί σε ένα ενδιαφέρον πρωινό ποίησης.
Ο Αντώνης Φωστιέρης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953. Σπούδασε στη Νομική Σχολή Αθηνών και στο Παρίσι, ενώ σήμερα είναι εκδότης του περιοδικού Η Λέξη και μέλος της εκδοτικής ομάδας του περιοδικού Τομές. Η ποίησή του χαρακτηρίζεται από την έντονη κριτική διάθεση των Γάλλων ποιητών Μπωντλαίρ και Λαφόργκ, ενώ τον απασχολούν έντονα φιλοσοφικά και οντολογικά ζητήματα που εμφανίζονται στο έργο του με τη μορφή αντιθετικών ζευγών έρωτας – θάνατος, καλό – κακό κτλ.

Μερικά από τα έργα που έχει γράψει: «Το μεγάλο ταξίδι», «Εσωτερικοί χώροι ή τα είκοσι», «Ποίηση μες στην ποίηση», «Σκοτεινός Έρωτας», «Το θα και το να του θανάτου», «Η σκέψη ανήκει στο πένθος» καθώς και το «Ο διάβολος τραγούδησε σωστά».

Το ποίημα «Discotheque» της συλλογής «Ο διάβολος τραγούδησε σωστά», το οποίο περιλαμβάνεται και στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄ Λυκείου, αποτέλεσε αφόρμηση για μια συζήτηση με τον ποιητή πάνω σε θέματα ποιητικής δημιουργίας και ποίησης. Ακούσαμε μάλιστα τον ίδιο να εξομολογείται πως ξεκίνησε να γράφει μόλις από τα έντεκά του χρόνια. Η συζήτηση στη συνέχεια περιστράφηκε γύρω από τις διαφορές ποιητικού και πεζού λόγου και την ιδιαίτερη προτίμηση που δείχνουν οι μαθητές στον τελευταίο· η ποίηση είναι περισσότερο κρυπτική, ενώ στο πεζό ο αναγνώστης παρακολουθεί τα γεγονότα με σειρά, λίγο ως πολύ, γραμμική. Έγινε λόγος για το ρόλο του συναισθήματος στην ποίηση και για την καταγωγή του ποιητικού λόγου –αλλά και άλλων κειμενικών ειδών, του δοκιμίου, του άρθρου, της φιλοσοφίας- από την προσωκρατική φιλοσοφία των Ιώνων στοχαστών, όπου ενυπήρχαν αξεδιάλυτα και αποσπάστηκαν στη συνέχεια.
Ήταν μια εξαιρετική εμπειρία για μαθητές και καθηγητές, γιατί κυρίως μας έδωσε τη δυνατότητα να αισθανθούμε την ποίηση μέσα από τα μάτια του ίδιου του δημιουργού, του ποιητή.

Σοφία Συμεωνίδου

Συνεχίζεται...!

Δημοσκόπηση για τα κινητά

Με αφορμή την πρόταση της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας για την απαγόρευση των κινητών τηλεφώνων στα σχολεία όλων των βαθμίδων (Δημοτικά – Γυμνάσια – Λύκεια), μετά το γνωστό περιστατικό στην Αμάρυνθο της Εύβοιας, αποφασίσαμε μια ομάδα μαθητών της Β’ Λυκείου να διενεργήσουμε μια δημοσκόπηση για τη χρήση των κινητών τηλεφώνων και τη σχέση των μαθητών μ’ αυτά. Τα αποτελέσματα αυτής της μικρής έρευνας παρουσιάζονται πιο κάτω και τα αφήνουμε στην κρίση σας.

Ερώτημα 1:
Πιστεύετε ότι πρέπει να απαγορευτούν τα κινητά τηλέφωνα στα σχολεία;
Το 67% διαφωνεί με την απαγόρευση των κινητών στα σχολεία και το 33% συμφωνεί.

Ερώτημα 2:
Πόσο σημαντικό θεωρείτε να έχετε το κινητό σας τηλέφωνο μαζί σας στο σχολείο;
Το 38% απάντησε πολύ σημαντικό
Το 24% απάντησε αρκετά σημαντικό
Το 25% απάντησε όχι τόσο σημαντικό
Το 13% απάντησε καθόλου σημαντικό

Ερώτημα 3:
Με ποια κριτήρια επιλέγετε το κινητό σας τηλέφωνο;
Οι περισσότεροι θέλουν ένα κινητό τελευταίας τεχνολογίας, με πρώτο κριτήριο την μεγάλη μνήμη αποθήκευσης δεδομένων. Επίσης mp3, bluetooth, κάμερα. Το 6% δεν απάντησε.

Ερώτημα 4:
Πόσο χρήσιμο νιώθετε πως σας είναι το κινητό;
Το 38% απάντησε πολύ χρήσιμο
Το 32% απάντησε αρκετά χρήσιμο
Το 23% απάντησε όχι ιδιαίτερα χρήσιμο
Το 4% απάντησε καθόλου χρήσιμο
Το 3% δεν απάντησε

Ερώτημα 5:
Φοβάστε την παρακολούθηση του κινητού σας τηλεφώνου;
Το 18% απάντησε πολύ
Το 22% απάντησε αρκετά
Το 26% απάντησε όχι ιδιαίτερα
Το 34% απάντησε καθόλου (!!!)

Ερώτημα 6:
Τι νιώθετε απέναντι στο κινητό σας;
Οι περισσότερες απαντήσεις μιλούσαν για υπερβολική αγάπη, εξάρτηση, προστασία, ασφάλεια. Κάποιοι λιγότεροι το βλέπουν ως μέσον εκμετάλλευσης ή και είναι αδιάφοροι. Το 10% δεν απάντησε.

Ερώτημα 7:
Πόσα χρήματα ξοδεύετε μηνιαίως για το κινητό σας;
Το 42% απάντησε κάτω από 10 ευρώ
Το 31% απάντησε 10 – 20 ευρώ
Το 16% απάντησε άνω των 20 ευρώ

Ερώτημα 8:
Πόσες περίπου ώρες μιλάτε στο κινητό σας την εβδομάδα;
Το 55% απάντησε κάτω από 2 ώρες
Το 14% απάντησε 2-4 ώρες
Το 23% απάντησε πάνω από 4 ώρες
Το 8% δεν απάντησε

Ερώτημα 9:
Γνωρίζετε τις επιπτώσεις της χρήσης του κινητού τηλεφώνου στην υγεία σας;
Το 90% απάντησαν ότι τις γνωρίζουν
Το 7% απάντησαν ότι δεν τις γνωρίζουν
Το 3% δεν απάντησε

Ναλμπάντης Δημήτρης Β3
Νικολακάκης Κώστας Β4

Συνεχίζεται...!

Κριτικές

Βιβλιοκριτική : Κatherine Neville, Οχτώ

Ένα μυθιστόρημα της συγγραφέως Κάθριν Νεβίλ προτεινόμενο ως παγκόσμιο best seller και αναφέρεται σε ένα μυστήριο με ιστορία που υπερβαίνει τη χιλιετία και κέντρισε τα πιο λαμπρά πνεύματα που γνώρισε η ανθρωπότητα. Μια αρχαία φόρμουλα που χαρίζει τόσο μεγάλη δύναμη, ώστε να κυριεύσει την ψυχή όλων όσοι άκουσαν γι’ αυτή. Ένα μυθικό σκάκι λαξεμένο εξ ολοκλήρου σε ασήμι και χρυσό, στολισμένο με ρουμπίνια, ζαφείρια και σμαράγδια, το οποίο προσφέρθηκε από οχτώ Μαυριτανούς στον Αυτοκράτορα Καρλομάγνο: το θρυλικό σκάκι του Μογκλάν. Λέγεται ότι πήρε το όνομά του από τον άρχοντα της περιοχής Μογκλάν, στον οποίο δώρισε ο Καρλομάγνος το σκάκι. Εκείνος ανέθεσε τη φύλαξη του πολύτιμου θησαυρού στις μοναχές του Μογκλάν. Η νεαρή ηρωίδα, ειδική στου ηλεκτρονικούς υπολογιστές, θα εμπλακεί στην αναζήτηση του σκακιού, συμμετέχοντας έτσι στο μεγαλύτερο κυνήγι θησαυρού όλων των εποχών. Το «Οχτώ» είναι ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, πρόκειται αναμφίβολα για ένα από τα πιο συναρπαστικά, ατμοσφαιρικά και πρωτότυπα μυθιστορήματα που γράφτηκαν τα τελευταία χρόνια. Ένα έργο που διατρέχει την Ιστορία και θα σας καθηλώσει!

Βασιλική Διάφα

Συνεχίζεται...!

Κριτικές

Κριτική ταινίας : Πέρα από το φράχτη (Over the hedge)

Το «Πέρα από το φράχτη» είναι η νέα ξεκαρδιστική κωμωδία κινουμένων σχεδίων της Dreamworks για μικρούς και μεγάλους από τους δημιουργούς των «Σρεκ» και «Μαδαγασκάρη». Το θέμα της ταινίας είναι η συνύπαρξη ανθρώπων και ζώων, κάτι που δεν είναι εύκολο πράγμα, ειδικά αν ο στόχος και των δύο είναι ο ίδιος: το φαγητό. Για να ολοκληρωθεί η ταινία εργάστηκαν 237 άνθρωποι πάνω από 3 χρόνια, για να την παρακολουθήσεις χρειάζεται μόνο 83 λεπτά, γι’ αυτό μην τη χάσεις.
Σκηνοθεσία: Τιμ Τζόνσον, Κάρεϊ Κερπάτρικ. Ακούγονται οι φωνές των Μπρους Γουίλις, Αβρίλ Λίβινγκ, Γουίλιαμ Σάτνερ, Νικ Νόλτε, Στιβ Κάρελ κ.α Είδος: Κωμωδία κινουμένων σχεδίων.

Κεραμεύς Παναγιώτης Α2

Συνεχίζεται...!

Ποιήματα

«Δεν απειλούμε την ελληνική»

Ο δάσκαλος μπουμπούνισε κι άστραψε μες στην τάξη:
«Φροντίζετε τη γλώσσα μας και κάντε το στην πράξη.

Από μια γλώσσα ζωντανή, πλούσια, φωτισμένη
την καταντήσατε νωθρή, φτωχή και προδομένη.

Λέξεις, όπως «καράφλιασα», «κουφάθηκα», «μου σπάει»
επαναλαμβάνετε συχνά λες και δεν ξέρετ’ άλλη.

Βάρβαροι και βωμολόχοι να πάψετε να είστε
Το σπίτι του πολιτισμού μην το κατεδαφίστε».

«Δάσκαλέ μας, «κουλάρησε» και μη «πολυφρικάρεις»
«τα πήραμε στην κράνα μας» και μη μας κριτικάρεις.

Με γλώσσα διαδηλωτική χτυπάμε τους μεγάλους
την κριτική μας κάνουμε και προκαλούμε σάλους.

Φτιάχνουμε την ομάδα μας, μιλάμε σαν παρέα
για αγώνες εφευρίσκουμε συνθήματα ωραία.

Γιατί οι ενήλικοι αντιδρούν στα «κορακίστικά μας»;
Τάχα η μορφή τους ενοχλεί ή τα νοήματά μας;

Η γλωσσική ευγένεια κι οι τύποι περισσεύουν,
αν θέλεις να αμφισβητείς ό,τι σ’ απαγορεύουν.

Οι λέξεις μας δεν απειλούν ξύλινες σα μαγκούρες
μην κινδυνεύει η Ελληνική από τις Ελληνικούρες;»

Κωνσταντινίδου Εύη Β2

Το ύστατο σκαλοπάτι

Πλάτων, φιλόσοφε της ανθρώπινης ουσίας,
Ποιος με γέννησε εμέ
Την ζωτικότατην πνοήν, ποιος μου την ενεφύσησε
Την εμήν ανθρωπίνην μορφήν, ποιος την ενεπνεύσθη
Τόσο τελεία και ανωτέρα πάντων των ετέρων
Ποιος…

Αι σαι φιλοσοφίαι εν τη οικουμένη ξακουσταί
Τα πεπραγμένα των ανθρώπων υπερκάλλιστα εξηγούν
Στην άμμο όμως κύκλος δεν υφίσταται μονάχος
Αν ουδείς αυτόν δεν σχηματίσει και φροντίσει
Και ούτω δεν υφίσταται, αν μοχθηρό αγέρι εκπνεύσει
Και τας ρυτίδας της θαλάσσης διεγείρει·
Διότι εκείνη αφρισμένα κύματα έξαφνα ξερνάει,
Α τον άρτιον τούτον κύκλον δια παντός σβεννύασι
Τόσο απλά…

Γυνή και ανδρών ζεύγος δύο έλικες συνένωσαν
Και πρωτοπόροι εποίησαν μια σκάλα μυσταγωγικήν
Από τότε πεπεισμένοι εισί πολλοί γι’ αυτό
Πως κατάξιος απόγονος του Οιδίποδος θα ανέλθει
Πονών μια εξ αυτών των ανεπανάληπτων σκαλών
Επεί η χειρ αυτού το ύστατο σκαλί αγγίξει,
Σφιγγός το αίνιγμα θ’ απαντηθεί ως επίλογος κάθε επίγειας ζωής,
Και βρόντο μέγα θα ποιήσει, που θα’ χει επιτέλους ηττηθεί.

Αλλά πλέον θα επίσταμαι «Τί άνθρωπος εστί»

Τακά Ευδοξία Β4

Συνεχίζεται...!

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ : ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Η γλώσσα είναι ένα από τα βασικότερα στοιχεία του πολιτισμού του ανθρώπου. Είναι ο κώδικας επικοινωνίας το μοναδικό μέσο για να εκφράσουμε τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις απόψεις μας. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές διαφορές ανάμεσα στις γλώσσες. Ανάλογα με τις ανάγκες και τον τρόπο ζωής μιας κοινωνίας διαφοροποιείται και η γλώσσα κάθε πολιτισμού. Για παράδειγμα, αν και υπάρχουν πολλές ομοιότητες ανάμεσα στον ελληνικό και τουρκικό πολιτισμό, υπάρχουν πολλές διαφορές ανάμεσα στις δύο γλώσσες. Αν και υπάρχουν ομοιότητες λόγω γλωσσικής επαφής, υπάρχουν και διαφορές ελληνικών και τουρκικών λόγω διαφορετικής καταγωγής των γλωσσών αυτών (ινδοευρωπαϊκή η ελληνική, ουραλοαλταϊκή η τουρκική). Γι’ αυτό το λόγο, λοιπόν, πολλές φορές παρατηρείται το φαινόμενο να αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες οι μαθητές που δεν έχουν ως μητρική γλώσσα την ελληνική.

Για να καταλάβουν όλοι αυτό το πρόβλημα, είναι εύλογο να αναφέρουμε ορισμένες περιπτώσεις με τις διαφορές της τουρκικής και της ελληνικής γλώσσας.

Πρώτα απ’ όλα εκτός από τις διαφορές στο αλφάβητο και τους φθόγγους, υπάρχουν κι άλλες διαφορές ανάμεσα στις δύο γλώσσες. Μια απ’ αυτές είναι η απουσία του άρθρου και του γένους των λέξεων. Για παράδειγμα, ενώ στα ελληνικά υπάρχουν τρία γένη για τα ουσιαστικά (αρσενικό, θηλυκό, ουδέτερο), στα τουρκικά δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο, το ίδιο συμβαίνει και για τα άρθρα, δηλαδή δεν χρησιμοποιούνται καθόλου τα άρθρα. Επίσης απουσιάζουν τα ρήματα «είμαι» και «έχω», όπως τα ξέρουμε στα ελληνικά. Αυτά τα δύο ρήματα, αν και χρησιμοποιούνται στα τουρκικά, δεν κλίνονται όπως στα τουρκικά και λειτουργούν ως απρόσωπα. Σημαντικό ρόλο στα τουρκικά παίζει και η θέση του ρήματος στην πρόταση, ανάλογα δηλαδή με τη θέση που θα πάρει το ρήμα μέσα στην πρόταση αλλάζει και το νόημα της πρότασης. Το νόημα δηλαδή παράγεται από την αυστηρή σειρά των λέξεων στην πρόταση, σε αντίθεση με τα ελληνικά. Στα τουρκικά πρώτα μπαίνει το υποκείμενο της πρότασης μετά το αντικείμενο και τελευταίο το ρήμα. Επιπλέον, υπάρχει ιδιαίτερη και συγκολλητική διαμόρφωση του ρήματος, ενώ παρατηρείται και απουσία συνδέσμων. Για όλες αυτές τις διαφορές, λοιπόν, τα παιδιά και γενικότερα όσοι δεν έχουν ως μητρική γλώσσα την ελληνική, αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες και πολλά προβλήματα, για να εκφράσουν τον εαυτό τους, τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους.
Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι δυσκολίες, οι νέοι πρέπει να έρχονται σε επαφή με τα ελληνικά από την παιδική ηλικία. Ένα τέτοιο μέσο επαφής μπορεί να είναι το βιβλίο. Διαβάζοντας διάφορα βιβλία αλλά και βλέποντας ελληνική τηλεόραση, τα παιδιά μπορούν να βελτιώσουν τη γλώσσα, την προφορά, αλλά και να πλουτίσουν το λεξιλόγιό τους. Θα βοηθήσει πολύ στη βελτίωση της γλωσσικής ικανότητας των νέων στα ελληνικά οι διαπροσωπικές σχέσεις με νέους που έχουν μητρική γλώσσα την ελληνική. Ίσως η σημαντικότερη λύση θα ήταν η βελτίωση της εκπαίδευσης στα μειονοτικά δημοτικά σχολεία. Είναι φανερό ότι κοντά στα τόσα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στο σχολείο τους, υπάρχει ένα πρόβλημα στο σύστημα που ίσως ενισχύεται και από την αδιαφορία των δασκάλων. Τα παιδιά δηλαδή δε μαθαίνουν με τον καλύτερο τρόπο τα ελληνικά στο δημοτικό και αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όχι μόνο στα μαθήματα αλλά και γενικότερα στη ζωή τους.
Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο δρόμος για να μάθει κανείς μια άλλη γλώσσα περνάει από το να ξέρει με τον καλύτερο τρόπο την μητρική του γλώσσα.

Σαλήμ Οζγέ
Σουλεϊμάν Χασάν Σεμά

Συνεχίζεται...!

Η Θράκη στο στο πέρασμα των αιώνων μέσα από τη γραμματεία και τη λογοτεχνία

Ξεκινάμε με το πρώτο φύλλο της νέας σχολικής χρονιάς μια μικρή περιδιάβαση στην Αρχαία, Μεσαιωνική και Νεοελληνική Γραμματεία και Λογοτεχνία, εστιάζοντας την προσοχή μας στη Θράκη και τους κατοίκους της. Εξετάζουμε τον όρο Θράκη ως ενιαίο χώρο, καθώς στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου διαχωρίστηκε οριστικά, όταν η Βόρεια Θράκη ή Ανατολική Ρωμυλία περιήλθε στη Βουλγαρία, η Ανατολική Θράκη προσαρτήθηκε στην Τουρκία και η Δυτική Θράκη ενσωματώθηκε στην Ελλάδα. Στόχος μας είναι να γνωρίσουμε τον τόπο αυτό από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και να αγαπήσουμε πραγματικά τη Θράκη· γιατί μόνο αν γνωρίσουμε τον τόπο μας, μπορούμε να τον αγαπήσουμε. Η ματιά μας θα διαπεράσει όχι μόνο Θρακιώτες συγγραφείς, αλλά και οποιονδήποτε άλλο έχει να κομίσει ενδιαφέροντα ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία για τη Θράκη.

Τη γοητεία της περιοχής αυτής, λοιπόν, που αποτέλεσε πατρίδα της μυθικής γυναικείας πολεμικής φυλής των Αμαζόνων, κοιτίδα νέων θεοτήτων, χώρο για την τέλεση των φημισμένων Καβείριων μυστηρίων, πατρίδα του Ορφέα, του Δημόκριτου, του Πρωταγόρα, του Βιζυηνού , του Βάρναλη, των Καραθεοδωρήδων και τόσων άλλων σημαντικών ανθρώπων, θα θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας, ξεκινώντας από τον Ηρόδοτο και τρία από τα διηγήματα του Βιζυηνού.

Άποψη της Ανατολικής Θράκης. Διακρίνεται η πατρίδα του Βιζυηνού, η Βιζύη, το Σαμάκοβο, οι Σαράντα Εκκλησιές, η Ραιδεστός και άλλες πόλεις και χωριά.

Σύμφωνα με το πέμπτο βιβλίο (Τερψιχόρη) του Ηροδότου, οι Θράκες είναι το πιο μεγάλο στον κόσμο ύστερα, βέβαια, από τους Ινδούς. Αν ήταν ενωμένοι, αναφέρει ο «πατέρας της Ιστορίας», θα ήταν ακαταμάχητοι και από όλα τα έθνη ισχυρότεροι. Ωστόσο, κάθε φυλή ζει χωριστά, έχουν πολλά ονόματα, κρατούν όμως τις ίδιες συνήθειες. Συγκεκριμένα, για όποιον έρχεται ή φεύγει από τη ζωή κάνουν τα εξής: θρηνεί όλη η οικογένεια γύρω από το νεογέννητο παιδί για τις συμφορές που μέλλεται να δοκιμάσει και χαρούμενοι θάβουν με χωρατά αυτόν που πέθανε, γιατί γλίτωσε από τα βάσανα της ζωής. Σε κάποιες φυλές οι άντρες έχουν πολλές γυναίκες και αυτή που αγαπούσε ο άντρας πιο πολύ τον ακολουθεί ζωντανή στον τάφο, έθιμο βασισμένο στην αντίληψη ότι ο πεθαμένος θέλει να έχει στον Κάτω κόσμο ό,τι αγαπούσε και στη ζωή. Αντιμετωπίζουν με φιλελεύθερο πνεύμα τις σχέσεις των κοριτσιών και συνήθιζαν να έχουν στο σώμα τους στάμπες με βελονισμό (τατουάζ), σημάδι ότι ανήκαν σε οικογένεια ευγενών, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα αυτή η συνήθεια ήταν χαρακτηριστικό των περιφρονημένων. Αγαπούσαν να ζουν από τον πόλεμο και το πλιάτσικο, λέει ο Ηρόδοτος, και λάτρευαν μόνο τον Άρη, τον Διόνυσο και την Άρτεμη. Οι άρχοντες λάτρευαν και τον Ερμή, περισσότερο από τους άλλους θεούς, και ορκίζονταν στο όνομά του. Η τάξη αυτή είχε διαφορετικά νεκρικά έθιμα: εξέθεταν τον νεκρό τρεις μέρες, θυσίαζαν ζώα, έτρωγαν, έπιναν και θρηνούσαν. Έπειτα έθαβαν τον νεκρό είτε παραχώνοντάς τον στη γη είτε καίγοντας το σώμα του, συσσώρευαν χώμα πάνω του και οργάνωναν κάθε λογής αγώνες με μεγάλα βραβεία.

Δημήτρης Ναλμπάντης
Κωνσταντίνος Νικολακάκης
Μαρίνα Κοκοζίδου
Λαμπρινή Τσιφτσή

Στο έργο «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» του Γεωργίου Βιζυηνού τα γεγονότα της αφήγησης τοποθετούνται στα τέλη του 1859, όταν ο συγγραφέας ήταν δέκα χρονών. Δίπλα στο κεντρικό θέμα που είναι τα φανταστικά ταξίδια του παππού του και το μοναδικό πραγματικό στον άλλο κόσμο, περιγράφεται ο τόπος, οι συνθήκες ζωής, η νοοτροπία, τα ήθη και έθιμα, οι παραδόσεις, οι ασχολίες των ανθρώπων της ιδιαίτερης πατρίδας του συγγραφέα, της Βιζύης, και γενικότερα της Θράκης. Συγκεκριμένα, παρακολουθούμε εικόνες από τη σκληρή ζωή παιδιών της επαρχίας που στέλνονται να εργαστούν δίπλα σε έναν τεχνίτη στην Πόλη και να μάθουν την τέχνη αυτή («η τέχνη είναι χρυσό βραχιόλι»). Βλέπουμε τους πατριώτες του συγγραφέα να εξημερώνουν ταύρους, να χρησιμοποιούν άλογα ως μέσα μεταφοράς, να έχουν αγελάδες, πρόβατα, μελίσσια. Ασχολούνταν με αγροτικές εργασίες, καλλιεργούσαν σιτηρά, αμπέλια και λαχανόκηπους και για τη μεταφορά των προϊόντων τους είχαν άμαξες. Στα σπίτια τους όπου υπήρχε αυλή, στάβλος, ορνιθαριό(κοτέτσι), πλακόστρωτο καταγώγι, κελάρι, σάλα και δωμάτια, επικρατούσε καθαριότητα και τάξη στην τοποθέτηση κάθε οικιακού σκεύους. Οι γυναίκες φορούσαν καθημερινά «χαλέντζες», δηλαδή ψηλοτάκουνα τσόκαρα και μια από τις δουλειές τους ήταν το τύλιγμα νήματος στο γλιτήρι ή τυλιγάδι. Οι άντρες φορούσαν λευκό πολύπτυχο σώβρακο για παντελόνι και πουκάμισο με φαρδιά κεντητά μανίκια, πολύγυρη κόκκινη ζώνη στη μέση και κουλουροειδή «σερβέτα» στο μέτωπο. Επίσης τσόχινο σαλιβάρι, αλλά αυτό μόνο στις γιορτές. Οι συντοπίτες του Βιζυηνού έκαναν ταξίδια σε γειτονικές πόλεις, Ραιδεστό, Σηλυβρία, Σαρακηνού, Μήδεια, αλλά και στους Αγίους Τόπους. Συνήθιζαν να εξομολογούνται σε πνευματικό, να ζητούν συγχώρεση από τους συγχωριανούς τους, να τακτοποιούν τα κληρονομικά τους, πριν ξεκινήσουν για μεγάλο ταξίδι και προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Βέβαια, και οι ίδιοι ως οικοδεσπότες ήταν φιλόξενοι.

Εκείνο που είναι ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο είναι ότι οι μάνες Ελληνίδες – Θρακιώτισσες (προγιαγιάδες του Βιζυηνού) παρακαλούσαν την Παναγιά να γεννήσουν κορίτσι, και όχι αγόρι, για να μην το πάρουν οι Τούρκοι Γενίτσαρο. Αυτοί με ψηλά σκουφιά και κόκκινους χιτώνες γύριζαν αρματωμένοι στα χωριά και μάζευαν χριστιανόπουλα, για να τα τουρκέψουν και να τα στρέψουν αργότερα εναντίον των δικών τους. Γι’ αυτό οι Έλληνες μεταμφίεζαν τα αγόρια σε κορίτσια μέχρι τα δέκα τους χρόνια, τα φώναζαν με γυναικεία ονόματα και μετά τα δέκα τα κούρευαν και τα πάντρευαν, επειδή οι Οθωμανοί δεν παίρνανε παντρεμένους. Μάλιστα, οι άντρες έπλεκαν με βελόνια κάλτσες και άλλα εργόχειρα, κατάλοιπο της ζωής τους ως κορίτσια. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το διήγημα:
«…Ο παππούς ανέλαβε πάλιν το εργόχειρόν του· θλιβερόν μειδίαμα εκάθητο επί των χειλέων του.

- Πρίν με δώσουν στήν γιαγιά σου τήν Χατζίδενα, είπε ταπεινώσας τούς οφθαλμούς – Δέν ήμουν αγόρι!

- Αμ’ τί, παππού; Κορίτσι ήσουνα;

- Πές πώς ήμουνα κορίτσι, ψυχή μου, είπεν ο παππούς μέ τό θλιβερόν του μειδίαμα, αφού κ’ εγώ τό θαρρούσα πώς ήμουνα, κι ο κόσμος τό επίστευεν.

Αι λέξεις μοι ενεποίησαν παράξενον εντύπωσιν. Ο παππούς εκράτει εις τάς χείρας του γυναικείον εργόχειρον· και - μ’ όλον τό λεβέντικόν του ανάστημα - το επιμελώς εξουρισμένον πρόσωπον, ο φιλάρεσκως επί των ορίων τού άνω χείλους ψαλιδισμένος μύσταξ, η όλη έκφρασις μοί εφάνη την στιγμήν εκείνην ενέχουσα πολύ το θηλυπρεπές καί γυναικείον.
[…]

- Γιατί παππού;

- Γιατί, κάθε λίγο καί πολύ, είπεν ο παππούς ολοέν σκυθρωπότερος, έβγαινε, ψυχή μου, το Γιανιτσαριό - κάτι μεγάλοι και φοβεροί Τουρκαλάδες, μέ τ’ αψηλά τα «καβούκια», μέ τά κόκκινα καβάδια, κ’ εγύριζαν αρματομένοι στά χωριά, μέ τόν «ιμάμην» έμπρός μέ τόν «τσελάτη» καταπόδι, κ’ εμάζωναν τά ευμορφότερα χριστιανόπαιδια, ψυχή μου, καί τά τούρκευαν.

[…]
Γι’ αυτό, εξηκολούθησεν έπειτα, όταν εγεννήθηκα έγώ, ψυχή μου, καί μ’ εβάφτισαν, μέ έβγαλαν «Γεωργιά»· πού θά πή, μού έδωκαν θηλυκόν όνομα, καθώς έβγαζαν τότε Κωνσταντινιά, καί Θανασία και Δημήτρω - όλα αρσενικά παιδιά, ψυχή μου, μέ θηλυκόν όνομα - Καί μαζί μέ τό όνομα, μ’ εφόρεσαν και κοριτσίστικα ρούχα.

Εύη Κωνσταντινίδου Β2

Στο διήγημα «Το αμάρτημα της μητρός μου» παρατηρούμε πολλές ασθένειες, που οφείλονται σε φυσικά αίτια, να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά ή όχι είτε από ανίδεες γριές με βότανα είτε από δήθεν μορφωμένους ή μυστηριώδεις κοσμογυρισμένους είτε από κοινούς και επιτήδειους απατεώνες και αγύρτες, οι οποίοι ασκούν με πειστικότητα το επάγγελμα του δήθεν αναγνωρισμένου γιατρού. Κάποιες ασθένειες θεραπεύονται τυχαία ή επειδή κάνουν τον κύκλο τους, άλλες όμως παρατείνονται ανεξήγητα· αυτές οφείλονται, κατά τη λαϊκή αντίληψη, σε υπερφυσικά αίτια και στην επίδραση υπερβατικών δυνάμεων του κακού, και κυρίως του σατανά («ξωτικό»)· γι’ αυτό για τη θεραπεία ή τουλάχιστον την ανακούφιση μιας ασθένειας που δεν εννοεί να υποχωρήσει από μόνη της ούτε με τους συνηθισμένους τρόπους αντιμετώπισης, χρησιμοποιούν τα ανάλογα υπερβατικά μέσα: διάφορες μαγγανείες και μαγείες (γητείες, μαγικά φυλαχτά, μαγικές προσευχές), με τα οποία απευθύνονται οι άνθρωποι στις αόρατες δυνάμεις του σκότους μέσα στο κλίμα των λαϊκών δοξασιών, των δεισιδαιμονιών και της μαγείας· χρησιμοποιούνται ωστόσο και μέσα χριστιανικά: η ανάγνωση κατάλληλων εξορκισμών και ευχών από τους ιερείς, η χρήση φυλαχτών που αποτρέπει το κακό, η τέλεση αγιασμών ή η κατάποση αγιασμού από τον ασθενή.
Τέτοια χαρακτηριστική περίπτωση είναι η λεκανομαντεία, εξελιγμένη και μεταγενέστερη μορφή υδρομαντείας. Το βασικότερο στοιχείο είναι η χρήση της λεκάνης, μέσα στην οποία τοποθετούσαν νερό, πολύ σπάνια λάδι. Η τελετουργία περιλάμβανε ανακάλημα νεκρού, θυμίαμα καθώς και τα αναμμένα κεριά, στοιχεία που τα παρακολουθούμε και στο εν λόγω διήγημα του Βιζυηνού:
«Τότε ευρέθην ενώπιον παραδόξου σκηνής.
Η ασθενής ανέπνεε βαρέως, όπως πάντοτε. Πλησίον αυτής ήτο τοποθετημένη ανδρική ενδυμασία, καθ’ ήν τάξιν φορείται. Δεξιόθεν σκαμνίον σκεπασμένον μέ μαύρο ύφασμα, επί τού οποίου υπήρχε σκεύος πλήρες ύδατος και εκατέρωθεν δύο λαμπάδες αναμμέναι. Η μήτηρ μου γονυπετής εθυμίαζε τ’ αντικείμενα ταύτα προσέχουσα επί τής επιφανείας τού ύδατος.
Φαίνεται ότι εκιτρίνισα από τόν φόβον μου. Διότι ως με είδεν, έσπευσε νά μέ καθησυχάση.

- Μή φοβείσαι, παιδάκι μου, μέ είπε μυστηριωδώς, είναι τά φορέματα του πατρός σου. Έλα, παρακάλεσέ τον καί σύ νά έλθη νά γιατρέψει τό Αννιώ μας.

Καί μέ έβαλε νά γονατίσω πλησίον της.»

Στη Θράκη του Βιζυηνού συναντάμε και μοιρολόγια. Ο συνθέτης είναι άντρας, σε αντίθεση με άλλες περιοχές, τσιγγάνος και συνθέτει το μοιρολόι όχι την ημέρα της κηδείας, αλλά αφού έχει περάσει καιρός από το θάνατο και την ταφή του νεκρού. Το θρηνητικό αυτό τραγούδι δεν το τραγουδά ο ίδιος, αλλά το διδάσκει στη χήρα του νεκρού, για να το τραγουδήσει εκείνη σε στιγμές που τον θυμάται και θέλει να τον θρηνήσει.
Τέλος συναντάμε στο ίδιο διήγημα και μια περίπτωση υιοθεσίας, η οποία συνοδεύεται από μια ολόκληρη τελετουργία. Ο ιερέας μπροστά στην εικόνα του Χριστού, μπροστά στους φυσικούς γονείς και όλο το εκκλησίασμα παραδίδει το παιδί στη θετή μητέρα, αφού η τελευταία υποσχεθεί ότι θα το αγαπήσει και θα το αναθρέψει, σαν να ήταν φυσικό της παιδί. Μετά το θρησκευτικό δρώμενο αρχίζει το λαϊκό. Μια πομπή με τους συγγενείς των γονιών του παιδιού (φυσικών και θετών) και επικεφαλής τον πρωτόγερο του χωριού πηγαίνουν στο σπίτι της νέας μητέρας και εκεί ο πρωτόγερος ζητά και παίρνει τη διαβεβαίωση απ’ όλους ότι κανένας δε θα διεκδικήσει το παιδί από τη νέα του μητέρα. Οι φυσικοί φιλούν και αποχαιρετούν το παιδί τους και φεύγουν με τους άλλους συγγενείς τους, ενώ οι συγγενείς της νέας οικογένειας του παιδιού μπαίνουν στο σπίτι μαζί με τον πρωτόγερο και ευωχούνται.

Ειρήνη Ασίκη

Ο «Μοσκώβ – Σελήμ» είναι ένα ηθογραφικό διήγημα και μέσα σ’ αυτό εντοπίζουμε ήθη, έθιμα, παραδόσεις και συνήθειες του τουρκικού και του ρωσικού λαού. Ο ήρωας είναι ένας κατατρεγμένος Τούρκος, ο οποίος αφηγείται τις πίκρες της ζωής του· γι’ αυτό το λόγο είναι αντικείμενο μελέτης του Βιζυηνού και στο πρόσωπο του ήρωα τιμά τον άνθρωπο ανεξαρτήτως φυλής και έθνους. Ο Μοσκώβ – Σελήμ στιγματίστηκε από την αδιαφορία του πατέρα του, η μητέρα του τον έντυνε κορίτσι, για να παρηγορείται από την απιστία του άντρα της, γνώρισε δύσκολες μέρες στον στρατό, όπου πήγε στη θέση του αδερφού του, τον κυνήγησαν για την φυγάδευση του αδερφού του και στο τέλος εγκαταστάθηκε στην Καϊνάρτζα της Ανατολικής Θράκης, περιμένοντας τους Ρώσους (έτσι του δόθηκε και το παρωνύμιο «Μοσκώβ»), οι οποίοι του φέρθηκαν καλύτερα από τους συμπατριώτες του, όταν τον κρατούσαν αιχμάλωτο. Έτσι στο διήγημα βλέπουμε ότι:

• Κατά το μπαϊράμι, θρησκευτική γιορτή του Ισλάμ, οι πιστοί ντύνονταν αναλόγως (τιπελίδικο (:μυτερό φέσι), ποτούρια (;μάλλινα στενά παντελόνια), χρυσοκέντητα τοζλούκια (:περικνημίδες), μεταξωτό ζωνάρι όπου είχαν τα πιστόλια.
• Οι μουσουλμάνοι πιστεύουν στο «κισμέτ», το πεπρωμένο, θεωρούν ότι κάποια γεγονότα είναι γραφτό να συμβούν.
• Ο σουλτάνος ήταν ο αφέντης τους και είχαν την πεποίθηση ότι όταν πολεμούν, τον υπηρετούν. Τον θεωρούσαν εύσπλαχνο και τον σέβονταν ιδιαίτερα , γι’ αυτό και συνηθιζόταν ο χαιρετισμός: «Πολλά τα έτη του Σουλτάνου».
• Στο κείμενο αυτό βλέπουμε την τούρκικη οικογένεια να ξεδιπλώνεται μπροστά μας. Έτσι παρατηρούμε ότι οι κόρες μεγαλώνουν με τη μητέρα τους στο χαρέμι, ενώ οι γιοι με τον πατέρα τους ίππευαν και μάθαιναν τη χρήση των όπλων. Επιπλέον, η απιστία ήταν συχνό φαινόμενο, αφού η πολυγαμία ήταν νόμιμη, ενώ σχέσεις αντιζηλίας αναπτύσσονταν μεταξύ των γυναικών στο χαρέμι.
• Οι μουσουλμάνοι ήταν περήφανοι για το θάρρος και την ανδρεία τους και προσπαθούσαν να εμφυσήσουν αυτές τις αξίες και στα παιδιά τους, όπως φαίνεται και στη συμπεριφορά του ήρωα.
• Η γλώσσα, στοιχείο του πολιτισμού και της παράδοσης των ανθρώπων είναι λαϊκή με πολλές ιδιωματικές και τούρκικες λέξεις, όπως: μεντέρι = σοφάς, στρώμα κεμέρι = φαρδιά ζώνη Σερασκέρης = αρχιστράτηγος.

Ειρήνη Κυριαζή B2
Γιώργος Καραγκιουλμέζης B2
Σοφία Μενοπούλου B3

Συνεχίζεται...!